{"id":9302,"date":"2022-01-13T14:00:00","date_gmt":"2022-01-13T13:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.giqs.org\/?p=9302"},"modified":"2022-01-20T14:10:07","modified_gmt":"2022-01-20T13:10:07","slug":"endotoxine-dashboard","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.giqs.org\/nl\/endotoxine-dashboard\/","title":{"rendered":"Endotoxine dashboard ontwikkeld voor luchtkwaliteit in pluimveestallen"},"content":{"rendered":"\n<p>In het kader van het Duits-Nederlandse INTERREG-project <a href=\"\/nl\/projects\/belair\/\" data-type=\"URL\" data-id=\"\/nl\/projects\/belair\/\">BEL AIR<\/a>, waarin oplossingen voor schone en gezonde lucht op pluimveebedrijven worden ontwikkeld, zijn door de elf projectpartners talrijke monsternemingen en luchtmetingen uitgevoerd en zijn luchtzuiveringstechnologie\u00ebn getest. Parallel hieraan heeft de projectpartner <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/whysor.com\" target=\"_blank\">Whysor B.V.<\/a> een data cloud opgezet waarin alle in het project gemeten gegevens binnenkomen, zodat ze beter kunnen worden geanalyseerd en vergeleken. De resultaten van de metingen en monsternemingen zijn gevisualiseerd in een door Whysor ontwikkeld BEL AIR-dashboard, waarmee direct vanaf een computer, tablet of smartphone kan worden afgelezen wat het huidige klimaat en de luchtverontreiniging in de stal is en hoe deze zich ontwikkelde.<\/p>\n\n\n\n<p>Daartoe werden in meerdere proefstallen in het Duits-Nederlandse grensgebied diverse sensoren ge\u00efnstalleerd, in een netwerk opgenomen en op het internet aangesloten. Ondanks de hoge concentraties zwevende deeltjes in pluimveebedrijven in vergelijking met andere diersoorten, functioneerden alle sensoren zonder problemen. Waarden zoals fijnstof, temperatuur, ammoniak, CO<sub>2<\/sub>, luchtvochtigheid en windsnelheid werden gemeten \u2013 dit laatste was nodig voor de interpretatie van de fijnstof-sensor, aangezien deze in een speciale windtunnel werd gebruikt. \u201cNet als bij andere diersoorten, moeten de sensoren buiten het bereik van de dieren worden opgehangen. In het geval van vleeskuikens is dit enkele meters boven de dieren. Ook was het, behalve voor de fijnstofmeting, niet toegestaan om in de directe luchtstroom van de inkomende en uitgaande lucht te meten,\u201d zegt projectmanager Imke Hermens van Whysor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"513\" src=\"https:\/\/www.giqs.org\/wp-content\/uploads\/news_belair_dashboard2-1024x513.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9303\"\/><figcaption>Afbeelding van het dashboard met evaluatie van de sensoren in een vleeskuikenstal in D\u00fclmen, Westfalen | Bron: <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/whysor.com\" target=\"_blank\">Whysor<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h4><strong>Het dashboard geeft boeren een compleet nieuwe kijk op hun stallen<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Als de gemeten waarden boven het gemiddelde blijken te liggen, wordt dit direct aan de gebruiker aangegeven door een rood verkeerslicht op het dashboard. De effecten van de activiteiten van de normale dagelijkse gang van zaken in de stal kunnen zo live op het dashboard worden gevolgd en \u2013 indien nodig \u2013 kunnen passende maatregelen worden genomen: \u201cOp pluimveebedrijven zijn duidelijke dagpatronen te zien, naast de patronen gedurende een ronde,\u201d zegt Angela van der Sanden, expert in innovatieve stalsystemen en data-analyse bij BEL AIR-partner <a href=\"https:\/\/www.dlvadvies.nl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">DLV Advies<\/a>. \u201cDit geeft inzicht in de effecten van bepaalde activiteiten in de stal \u2013 zoals uitmesten of het aanpassingen in het ventilatiesysteem \u2013 op het stalklimaat en op het fijnstof- en endotoxineniveau,\u201d vult van der Sanden aan. Problemen kunnen dus snel worden gedetecteerd en aangepakt door te kijken naar de grafisch en praktisch weergegeven gegevens.<\/p>\n\n\n\n<p>De architectuur achter het dashboard en de cloud, geprogrammeerd door Whysor en bedacht met andere partners zoals DLV Advies, heet \u201cIntelligent Barn\u201d en is naast BEL AIR ook in andere projecten verder ontwikkeld, zoals Food Pro\u00b7tec\u00b7ts (hier specifiek voor varkensstallen). Het bijzondere kenmerk van het BEL AIR-project was de integratie van endotoxinemetingen in het dashboard. Bemonstering en analyse van endotoxinen-monsters ten behoeve van het meten van de endotoxinebelasting in de stal, dit gebeurt middels monstername, kunnen niet live worden uitgevoerd in vergelijking met de andere waarden en daarom pas met enige vertraging in het dashboard terechtkomen. Dit oorspronkelijk analoge proces, dat op papier werd uitgevoerd, is nu gedigitaliseerd in BEL AIR. Whysor heeft hiervoor twee apps ontwikkeld \u2013 \u00e9\u00e9n voor het kalibreren van de sensoren en \u00e9\u00e9n voor monstername, waarbij meetwaarden en randvoorwaarden tijdens het meetpunt kunnen worden vastgelegd. De waarden worden vervolgens ook doorgegeven aan de BEL AIR cloud en helpen ook bij het identificeren van een mogelijk verband tussen de endotoxinewaarden en de meetwaarden van de andere sensoren.<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>Creatie van regels en integratie in bestaande stalcomputers<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>In de resterende maanden van het project tot eind maart 2022 moeten binnen BEL AIR regels worden ontwikkeld op basis van de verkregen gegevens en meetwaarden, zodat bij bepaalde patronen geautomatiseerde meldingen worden gegenereerd die de pluimveehouder informeren en zo nodig aanzetten tot het nemen van verdere maatregelen. Daartoe worden eerst de voorgaande meetresultaten nader ge\u00efnterpreteerd en met elkaar gecorreleerd. Een andere uitdaging die buiten BEL AIR wordt aangepakt is de integratie van het dashboard in de bestaande computersystemen van de stal. Doorgaans zijn dit gesloten systemen zonder open interfaces voor externe systemen. In een vervolgproject is Whysor in samenwerking met DLV Advies al druk bezig met het ontwikkelen van modules die integratie van het stallendashboard in diverse bestaande systemen mogelijk maken.<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>Het BEL AIR-project<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Binnen het BEL AIR-project zijn sinds eind 2018 verschillende technologie\u00ebn voor het terugdringen van endotoxine-emissies in en rond pluimveestallen (verder) ontwikkeld en getest door Duitse en Nederlandse partners. Endotoxinen (Lipopolysaccharide) ontstaan tijdens de afbraak van Gram-negatieve bacteri\u00ebn. Deze endotoxinen komen mede vrij in het maagdarmkanaal van dieren, en worden vervolgens met de faeces uitgescheiden. Ze hechten zich aan stofdeeltjes en kunnen mede verantwoordelijk zijn voor onder ander aandoeningen van de luchtwegen en beperkingen van de longfunctie bij zowel mens als dier. Het project beoogt de verdere vermindering van endotoxinen en zwevende deeltjes, met als doel een gezondere leefomgeving te cre\u00ebren voor dieren, werknemers en omwonenden. Voor meer informatie, zie <a href=\"https:\/\/www.belair-project.eu\" data-type=\"URL\" data-id=\"https:\/\/www.belair-project.eu\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">www.belair-project.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Het project BEL AIR wordt in het kader van het <a href=\"https:\/\/www.deutschland-nederland.eu\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">INTERREG V A-programma Deutschland-Nederland<\/a> medegefinancierd door het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, het Ministerium f\u00fcr Wirtschaft, Innovation, Digitalisierung und Energie des Landes Nordrhein-Westfalen en de provincies Gelderland, Limburg en Noord-Brabant. Het wordt begeleid door het programmamanagement bij de <a href=\"https:\/\/www.euregio.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Euregio Rijn-Waal<\/a>.<\/p>\n<div class=\"shariff shariff-align-flex-start shariff-widget-align-flex-start\"><ul class=\"shariff-buttons theme-color orientation-horizontal buttonsize-medium\"><li class=\"shariff-button twitter\" style=\"background-color:#9e9e9e\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https%3A%2F%2Fwww.giqs.org%2Fnl%2Fendotoxine-dashboard%2F&text=Endotoxine%20dashboard%20ontwikkeld%20voor%20luchtkwaliteit%20in%20pluimveestallen\" title=\"Bei X teilen\" aria-label=\"Bei X teilen\" role=\"button\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"shariff-link\" style=\"; background-color:#499db6; color:#fff\" target=\"_blank\"><span class=\"shariff-icon\" style=\"\"><svg width=\"32px\" height=\"20px\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 24 24\"><path fill=\"#000\" d=\"M14.258 10.152L23.176 0h-2.113l-7.747 8.813L7.133 0H0l9.352 13.328L0 23.973h2.113l8.176-9.309 6.531 9.309h7.133zm-2.895 3.293l-.949-1.328L2.875 1.56h3.246l6.086 8.523.945 1.328 7.91 11.078h-3.246zm0 0\"\/><\/svg><\/span><span class=\"shariff-text\">teilen<\/span>&nbsp;<\/a><\/li><li class=\"shariff-button linkedin\" style=\"background-color:#9e9e9e\"><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/sharing\/share-offsite\/?url=https%3A%2F%2Fwww.giqs.org%2Fnl%2Fendotoxine-dashboard%2F\" title=\"Bei LinkedIn teilen\" aria-label=\"Bei LinkedIn teilen\" role=\"button\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"shariff-link\" style=\"; background-color:#499db6; color:#fff\" target=\"_blank\"><span class=\"shariff-icon\" style=\"\"><svg width=\"32px\" height=\"20px\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 27 32\"><path fill=\"#0077b5\" d=\"M6.2 11.2v17.7h-5.9v-17.7h5.9zM6.6 5.7q0 1.3-0.9 2.2t-2.4 0.9h0q-1.5 0-2.4-0.9t-0.9-2.2 0.9-2.2 2.4-0.9 2.4 0.9 0.9 2.2zM27.4 18.7v10.1h-5.9v-9.5q0-1.9-0.7-2.9t-2.3-1.1q-1.1 0-1.9 0.6t-1.2 1.5q-0.2 0.5-0.2 1.4v9.9h-5.9q0-7.1 0-11.6t0-5.3l0-0.9h5.9v2.6h0q0.4-0.6 0.7-1t1-0.9 1.6-0.8 2-0.3q3 0 4.9 2t1.9 6z\"\/><\/svg><\/span><span class=\"shariff-text\">teilen<\/span>&nbsp;<\/a><\/li><li class=\"shariff-button xing\" style=\"background-color:#9e9e9e\"><a href=\"https:\/\/www.xing.com\/spi\/shares\/new?url=https%3A%2F%2Fwww.giqs.org%2Fnl%2Fendotoxine-dashboard%2F\" title=\"Bei XING teilen\" aria-label=\"Bei XING teilen\" role=\"button\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"shariff-link\" style=\"; background-color:#499db6; color:#fff\" target=\"_blank\"><span class=\"shariff-icon\" style=\"\"><svg width=\"32px\" height=\"20px\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 25 32\"><path fill=\"#126567\" d=\"M10.7 11.9q-0.2 0.3-4.6 8.2-0.5 0.8-1.2 0.8h-4.3q-0.4 0-0.5-0.3t0-0.6l4.5-8q0 0 0 0l-2.9-5q-0.2-0.4 0-0.7 0.2-0.3 0.5-0.3h4.3q0.7 0 1.2 0.8zM25.1 0.4q0.2 0.3 0 0.7l-9.4 16.7 6 11q0.2 0.4 0 0.6-0.2 0.3-0.6 0.3h-4.3q-0.7 0-1.2-0.8l-6-11.1q0.3-0.6 9.5-16.8 0.4-0.8 1.2-0.8h4.3q0.4 0 0.5 0.3z\"\/><\/svg><\/span><span class=\"shariff-text\">teilen<\/span>&nbsp;<\/a><\/li><li class=\"shariff-button facebook\" style=\"background-color:#9e9e9e\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.giqs.org%2Fnl%2Fendotoxine-dashboard%2F\" title=\"Bei Facebook teilen\" aria-label=\"Bei Facebook teilen\" role=\"button\" rel=\"nofollow\" class=\"shariff-link\" style=\"; background-color:#499db6; color:#fff\" target=\"_blank\"><span class=\"shariff-icon\" style=\"\"><svg width=\"32px\" height=\"20px\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 18 32\"><path fill=\"#3b5998\" d=\"M17.1 0.2v4.7h-2.8q-1.5 0-2.1 0.6t-0.5 1.9v3.4h5.2l-0.7 5.3h-4.5v13.6h-5.5v-13.6h-4.5v-5.3h4.5v-3.9q0-3.3 1.9-5.2t5-1.8q2.6 0 4.1 0.2z\"\/><\/svg><\/span><span class=\"shariff-text\">teilen<\/span>&nbsp;<\/a><\/li><li class=\"shariff-button whatsapp shariff-mobile\" style=\"background-color:#9e9e9e\"><a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fwww.giqs.org%2Fnl%2Fendotoxine-dashboard%2F%20Endotoxine%20dashboard%20ontwikkeld%20voor%20luchtkwaliteit%20in%20pluimveestallen\" title=\"Bei Whatsapp teilen\" aria-label=\"Bei Whatsapp teilen\" role=\"button\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"shariff-link\" style=\"; background-color:#499db6; color:#fff\" target=\"_blank\"><span class=\"shariff-icon\" style=\"\"><svg width=\"32px\" height=\"20px\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 32 32\"><path fill=\"#34af23\" d=\"M17.6 17.4q0.2 0 1.7 0.8t1.6 0.9q0 0.1 0 0.3 0 0.6-0.3 1.4-0.3 0.7-1.3 1.2t-1.8 0.5q-1 0-3.4-1.1-1.7-0.8-3-2.1t-2.6-3.3q-1.3-1.9-1.3-3.5v-0.1q0.1-1.6 1.3-2.8 0.4-0.4 0.9-0.4 0.1 0 0.3 0t0.3 0q0.3 0 0.5 0.1t0.3 0.5q0.1 0.4 0.6 1.6t0.4 1.3q0 0.4-0.6 1t-0.6 0.8q0 0.1 0.1 0.3 0.6 1.3 1.8 2.4 1 0.9 2.7 1.8 0.2 0.1 0.4 0.1 0.3 0 1-0.9t0.9-0.9zM14 26.9q2.3 0 4.3-0.9t3.6-2.4 2.4-3.6 0.9-4.3-0.9-4.3-2.4-3.6-3.6-2.4-4.3-0.9-4.3 0.9-3.6 2.4-2.4 3.6-0.9 4.3q0 3.6 2.1 6.6l-1.4 4.2 4.3-1.4q2.8 1.9 6.2 1.9zM14 2.2q2.7 0 5.2 1.1t4.3 2.9 2.9 4.3 1.1 5.2-1.1 5.2-2.9 4.3-4.3 2.9-5.2 1.1q-3.5 0-6.5-1.7l-7.4 2.4 2.4-7.2q-1.9-3.2-1.9-6.9 0-2.7 1.1-5.2t2.9-4.3 4.3-2.9 5.2-1.1z\"\/><\/svg><\/span><span class=\"shariff-text\">teilen<\/span>&nbsp;<\/a><\/li><li class=\"shariff-button mailto\" style=\"background-color:#9e9e9e\"><a href=\"mailto:?body=https%3A%2F%2Fwww.giqs.org%2Fnl%2Fendotoxine-dashboard%2F&subject=Endotoxine%20dashboard%20ontwikkeld%20voor%20luchtkwaliteit%20in%20pluimveestallen\" title=\"Per E-Mail versenden\" aria-label=\"Per E-Mail versenden\" role=\"button\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"shariff-link\" style=\"; background-color:#499db6; color:#fff\"><span class=\"shariff-icon\" style=\"\"><svg width=\"32px\" height=\"20px\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 32 32\"><path fill=\"#999\" d=\"M32 12.7v14.2q0 1.2-0.8 2t-2 0.9h-26.3q-1.2 0-2-0.9t-0.8-2v-14.2q0.8 0.9 1.8 1.6 6.5 4.4 8.9 6.1 1 0.8 1.6 1.2t1.7 0.9 2 0.4h0.1q0.9 0 2-0.4t1.7-0.9 1.6-1.2q3-2.2 8.9-6.1 1-0.7 1.8-1.6zM32 7.4q0 1.4-0.9 2.7t-2.2 2.2q-6.7 4.7-8.4 5.8-0.2 0.1-0.7 0.5t-1 0.7-0.9 0.6-1.1 0.5-0.9 0.2h-0.1q-0.4 0-0.9-0.2t-1.1-0.5-0.9-0.6-1-0.7-0.7-0.5q-1.6-1.1-4.7-3.2t-3.6-2.6q-1.1-0.7-2.1-2t-1-2.5q0-1.4 0.7-2.3t2.1-0.9h26.3q1.2 0 2 0.8t0.9 2z\"\/><\/svg><\/span><span class=\"shariff-text\">E-Mail<\/span>&nbsp;<\/a><\/li><\/ul><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In het BEL AIR project werd een cloud opgezet waarin alle in het project gemeten gegevens binnenkomen. De resultaten van de metingen en monsternemingen zijn gevisualiseerd in een door Whysor ontwikkeld BEL AIR-dashboard.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9306,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[96],"tags":[],"cc_featured_image_caption":{"caption_text":"Het BEL AIR-dashboard op een tablet (collage)","source_text":"Adobe Stock\/branex, Pixabay, Whysor","source_url":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.giqs.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9302"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.giqs.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.giqs.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giqs.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giqs.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9302"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.giqs.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9302\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9317,"href":"https:\/\/www.giqs.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9302\/revisions\/9317"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giqs.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.giqs.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giqs.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.giqs.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}